۲۶سال پيش درچنين روزي - 28مرداد ماه سال1363هجري شمسي: دكتر آذراندامي پزشك، محقق و باكتري شناس برجسته ايران روي درنقاب خاك كشيد. او نخستين بانوي ايراني است كه نامش روي حفره اي درسياره زهره به ثبت رسيده است. دكتر اندامي تحصيلات عالي را دردانشگاه تهران دررشته پزشكي ادامه داد و پس ازمدتي كارو تحقيق درانستيتوپاستوردر زمينه باكتري شناسي و عفونتهاي بيمارستاني به نتايج مهمي دست يافت. حاصل اين تحقيقات درنشريات معتبرپزشكي چاپ و منتشرشد و توجه بسياري ازپزشكان و محققان صاحبنظر را جلب كرد. دكتر آذراندامي مدتي هم درپاريس تحصيل كرد و بعد از بازگشت به ايران دوره تخصصي آزمايشگاهي باليني را نيز به پايان رساند. سرانجام دكتر آذراندامي بانوي تلاشگر و پزشك انسان دوست ايراني بعد از عمري تلاش و تحقيق درسال1363هجري شمسي به ديارباقي شتافت اما نامش درتاريخ ايران جاويد است. شايان توجه است كه براي بزرگداشت مقام اين بانوي محقق ايراني علاوه بربرگزاري چندين ويژه با خياباني درشهررشت به نام دكتر آذراندامي نامگذاري شده است.

 

دکتر آذَر اَندامی (‎Azar Andami ‏) (زاده ۱۳۰۵ - درگذشته ۱۳۶۳) از پژوهشگران انستیتو پاستور ایران بود. بخاطر خدمات علمی‌ و انسانی او یکی از حفره‌های برخوردی روی سیاره ناهید، به نام وی «اندامی» نامگذاری شده است.

آذر اندامی در سال ۱۳۰۵ در محله ساغریسازان رشت متولد شد. او فرزند چهارم و تنها دختر خانواده بود. مقطع ابتدایی را در دبستان بانوان رشت با یک سال جهش تحصیلی به پایان برد. بعد از اخذ مدرک پایان سال نهم تحصیلات عمومی از دبیرستان فروغ رشت، پدرش با اینکه فردی روشنفکر بود از ادامه تحصیل او ممانعت کرد و وی را به دانشسرای مقدماتی رشت فرستاد. در سال ۱۳۲۴ از دانشسرا فارغ التحصیل شد. و در سال ۱۳۲۵ به استخدام وزارت فرهنگ درآمد و معلم شد. درسال ۱۳۲۹ و در حین کار دیپلم طبیعی را با امتحان متفرقه دریافت کرد. در سال ۱۳۳۱ با شرکت در کنکور دانشگاه تهران در رشته پزشکی این دانشگاه پذیرفته شد. در سال ۱۳۳۷ موفق به دریافت گواهینامه دکترای پزشکی گردید و بلافاصله به گذراندن دوره تخصصی زنان و زایمان مشغول شد. پس از پایان دوره تخصصی به وزارت بهداری آن زمان منتقل شد و در نهایت به کار در انستیتو پاستور پرداخت.

او پس از مدتی با استفاده از بورس تحصیلی انستیتو پاستور به پاریس رفت و در سال ۱۳۴۶ موفق به اخذ گواهینامه باکتریولوژی گردید. در سال ۱۳۵۳ موفق به دریافت دانشنامه تخصصی علوم آزمایشگاهی بالینی شد. او در سال ۱۳۵۷ بازنشسته شد. چندین بار به کشورهای فرانسه و بلژیک سفر کرد و حاصل این سفرها مقالات علمی بود که در مجلات معتبر به چاپ رسید. پس از بازنشستگی چون خانه‌نشینی را نمی پسندید به بیمارستان باهر رفت و ریاست آزمایشگاه تشخیص طبی آنجا را بر عهده گرفت. پس از مدتی در مطب همسرش، دکتر خلعتبری، در خیابان حسام‌السلطنه به کار مداوای بیماریهای زنان و زایمان مشغول شد. در همین سالها بود که به تومور مغزی مبتلا شد. یک روز در مطب در حین معاینه بیمار، تعادل خود را از دست داد و بر روی او سقوط کرد. در ۲۸ مرداد سال ۱۳۶۳ به علت آمبولی ریه که از عواقب بیماری سختش بود درگذشت.

در سال ۱۹۹۲، اتحادیه بین‌المللی ستاره‌شناسی (IAU) حفره‌ای به قطر ۳۰ کیلومتر در طول جغرافیای ۲۶ درجه و ۵۵ دقیقه و عرض جغرافیایی ۱۷ درجه و ۴۵ دقیقه با قله‌ای مرکزی را در جنوب سیاره زهره به نام اندامی نامگذاری کرد. آذر اندامی تنها زن ایرانی بود که نامش به این شورا فرستاده شد و بانی این کار دخترش بود.