هاوارد کارتر ، توت عنخ آمون و نفرین فراعنه
هاوارد کارتر Howard Carter ( مه ۱۸۷۴ - ۲ مارس ۱۹۳۹) باستانشناس و مصرشناس مشهور بریتانیایی است. وی کاشف مقبرهٔ توتعنخآمون بود.هاوارد کارتر در تاریخ ۹ مه سال ۱۸۷۴ در منطقه کنزینگتون شهر لندن چشم به جهان گشود. او پسر یک نقاش بود و استعداد طراحی خود را از پدرش به ارث برده بود.
او در ۱۷ سالگی مطالعهٔ خود را دربارهٔ نقشها و هیروگلیفهای مصری شروع کرد، در مؤسسه اکتشافات مصر مشغول به کار شد و به نسخهبرداری نقشهای موجود بر روی اشیأ کشف شده در آرامگاهها و بازسازی آنها پرداخت. سال بعد به مصر سفر کرد تا کار خود را در محل حفاری ادامه دهد. او در آنجا به نسخهبرداری از نقشهای مقبرهٔ هتشپسوت پرداخت و با گاستون ماسپرو مصرشناس فرانسوی آشنا شد. در سال ۱۸۹۹، به پیشنهاد این فرد، کارتر بازرس کل بناهای مصر علیا شد؛ ولی در سال ۱۹۰۵، به دنبال درگیری و شکایت گروهی فرانسوی که برای بازدید از این مناطق آمده بودند، استفا داد. این گروه به دلیل تاریکی هوا خواستار بازگرداندن پول بلیطها شده بود ولی کارتر با تندی مخالفت کرده و درگیری پیش آمده بود.
کارتر و مومیایی آمون-۱۹۲۲میلادی
پس از این حادثه، او دوباره به نسخهبرداری از نقوش مصری پرداخت و آنها را کلکسیونرهای ثروتمند فروخت. در این راه، با مرد نجیبزادهای به نام لرد ژرژ کارناروون آشنا شد. این فرد مدت دو سال بود که به طور شخصی در دره پادشاهان حفاری میکرد ولی کاوشهای کارکنان او بینتیجه مانده بود. قرارداد کارتر با او در سال ۱۹۲۲، منجر به کشف مقبرهٔ توتعنخآمون شد.
هاوارد کارتر در سال ۱۹۳۹، به دنبال سیروز کبد، در سن ۶۵ سالگی در لندن درگذشت.
دره پادشاهان و ورودی معبد توت آنخ آمون
نفرین فراعنه زمانی بر سر زبانها افتاد که درهای معبد توت عنخ آمون در دره پادشاهان بعد از حدود ۳۰۰۰سال برای اولین بار باز شد و سپس مرگ ناگهانی لرد کارناروون، مسؤل جستوجو در مقبرهٔ توت عنخآمون باعث شایعهای شد که مدتها در اکثر رسانههای سراسر جهان با حرارت دنبال شد. جملهٔ معروفی که بر روی درب ورودی مقبرهٔ فرعون نوشته شده بود («مرگ هر کسی را که خواب فرعون را بههم بزند دربر خواهد گرفت.»)، باعث شد که مردم از طلسمی حرف بزنند که تمامی افرادی را که در کشف آرامگاه توتانخآمون دست داشتند از بین میبرد. شایعهٔ این که لرد کارناروون به دلیل نیش عقرب، حیوانی مقدس در مصر باستان، مرده است در سرار مصر پیچید، در حالی که او به دلیل عفونت پس از نیش نوعی پشه جان داده بود. آنچه باعث دنبالهدار شدن ماجرا شد مرگهای ناگهانی دیگری بود که پس از این حادثه اتفاق افتاد:
- قناریای که هاوارد کارتر هر روز با خود به زمینهای کندوکاو میبرد توسط مار کبری(حیوانی مقدس دیگر) خوردهشد.
- ریچارد بثل منشی جوان هاوارد کارتر و به دنبال او پدرش، لرد وستبری به طور ناگهانی مردند.
- پروفسور لافلور مسؤل مطالعهٔ اشیاء یافته شده در مقبره ناپدید شد.
- همسر لرد کارناروون، باستانشناسی به نام داگلاس رید و استاد دانشگاهی به نام داگلاس دری نیز جان سپردند.
- مأموری که توسط کارشناسان نگران مصری به درهٔ پادشاهان فرستاده شده بود نیز مرد.
در مجموع، ۱۷ کارشناس و دانشمند در مدت کوتاهی از بین رفتند؛ و این باعث شایعهٔ انتقام توتانخآمون شد. آنچه بسیاری از مردم را حیرتزده ساخت این بود که هاوارد کارتر، کاشف اصلی آرامگاه، سالم به انگلستان بازگشت.در عین حال هنگام باز کردن در معبد از بین گروه ۲۶نفره کاشفان تنها ۶ نفر در آن لحظه حضور داشتند که این نیز دلیلی است برای عدم وجود نفرین.
ماسک فرعون
توتعنخآمون در مقایسه با دیگر فرعونهای بزرگ تاریخ مصر ثروت عظیمی ندارد، ولی آنچه گنج او را از سایرین تمایز داده است مقبرهٔ دست نخوردهاش است که در تمامی این سالها از هر دزدی به دور مانده است. و این در حالی است که آرامگاههای فراعنهٔ بزرگ هزاران بار در طول تاریخ مورد دستبرد دزدان قرار گرفته است.
البته به نظر میرسد که مقبرهٔ این فرعون جوان دو بار بلافاصله پس از مرگش دچار دزدی مختصر شده است. اما این دزدان در مقبره بینظمی از خود برجای نگذاشته اند و ظاهراً به دنبال وسایل کوچک فلزی و سبک بودهاند. آنچه آرامگاه توتعنخآمون را از دستبرد نجات داد ورودی کوچک و پنهان شده در زیر سنگها بود که در طول همهٔ این سالیان جلب توجه نکرد. بهعلاوه، توتعنخآمون دورهٔ حکومت کوتاه و بیغوغایی داشت و گنجینهٔ او عظیم نبود؛ به همین دلیل پس مدت کوتاهی به فراموشی سپرده شد.
چهارمین تابوت توتعنخآمون به تنهایی از ۱۱۰۰ کیلوگرم طلای خالص ساخته شده بود. در یکی از اتاقهای مقبرهٔ او حدود ۶۵۰ وسیله (جام، کوزه، مجسمه، تخت، گنجه، ...) پیدا شد که تعدادی از آنها با طلا و سنگهای گران قیمت تزیین شده بودند.
در این اتاق همچنین یادگارهای وی از دوران کودکی قرار داشتند: اسباببازیهای ارزشمند، پر، میز و صندلیهای کوچک، ... در همان اتاق تختهایی روان با سرهای گاو، شیر، اسبآبی و تمساح، تخت پادشاهی فرعون، لباسهایی از پوست پلنگ، گنجههایی از عاج و جواهرات پیدا شد. از ارزشمندترین اشیأ در این اتاق میتوان به مجسمههایی از طلای خالص و درشکهٔ شکار فرعون اشاره کرد. در جمع بیش از ۳۵۰۰ شیٔ از آرامگاه توت عنخآمون جمعآوری شد.